مطالعات تفسیر تطبیقی

مطالعات تفسیر تطبیقی

بررسی تطبیقی برگردان انواع واو در ترجمه های تفسیری قرآن الهی‌قمشه ای،فولادوند و رضایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
حسین خانی کلقای 1
الناز آذران سقین سرا 2
1 استاد یار گروه زبان و ادبیات عرب، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، خوی، ایران
2 دانش آموخته کارشناسی ارشد، رشته تربیت معلم قرآن مجید، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، خوی، ایران
چکیده
برای هر حرف در زبان مبدأ، چند معادل در زبان مقصد با نقش­ها و ترجمه­های متفاوت وجود دارد. از این­رو، انتخاب معادل برای آن حرف، متناسب با نقشی که آن حرف ایفا می­کند، از میان انواع نقش­هایی که به ذهن خواننده می­آید، یکی از مشکلات حوزۀ ترجمه است. حرف «واو»، از حروف یک حرفی است، که دارای جایگاه ویژه­ و متمایز از سایر حروف می­باشد، زیرا انواع مختلفی را در بر دارد که بسیار شبیه به یکدیگر هستند، به طوری­که گاه به دلیل این شباهت از نظر نقش، اشتباه گرفته می­شوند و هر یک از آن­ها به جمله، معانی متفاوتی می­بخشد. بنابراین، در این پژوهش، انواع «واو» در زبان عربی و استعمالات آن در قرآن کریم مورد بررسی قرار گرفته و در ترجمه­ های فولادوند، الهی قمشه­ای و رضایی تطبیق داده شده است. نتایج حاصله نشان می­دهد که: فولادوند در برابریابی «واو» عطف، معیت و قسم درست عمل کرده ­است. الهی قمشه­ای در برابریابی «واو» حالیه، ثمانیه و قسم صحیح عمل کرده ­است. و رضایی در برابریابی«واو» استئنافیه، ثمانیه و قسم، عملکرد صحیحی داشته است. در حالت کلی در برابریابی انواع "واو" ترجمۀ فولادوند از صحت بیشتری برخوردار است.
کلیدواژه‌ها
قرآن کریم
انواع «واو»
معادل فارسی
ترجمۀ ‌قرآن
حروف المعانی

عنوان مقاله English

A comparative study of the transliteration of the types of "Waw" in the translations of the Qur'an by Elahi Qamsha-e, Fulladvand, and Reza'i

نویسندگان English

Hossein Khani kalgay 1
elnaz azaran 2
1 Assistant Professor, Department of Quran and Hadith Sciences, University of Holy Quranic Sciences and Education, Khoi, Iran
2 Graduates from the Department of Quranic Teacher Training, University of Holy Quranic Science and Education, Khoy, Iran
چکیده English

 
       For each letter in the source language, there are several equivalents in the target language with different roles and translations. Therefore, choosing an equivalent for that letter and the role that letter plays, among the types of roles that come to the reader's mind, is one of the problems in the field of translation. It has a special position that distinguishes it from other letters because it contains different types that are very similar to each other so sometimes they are confused in terms of role due to this similarity, and each gives different meanings to the sentence. Therefore, the types of "wow" in the Arabic language and its uses in the Holy Qur'an have been examined and adapted in the translations of Fuladvand, Elahi Qomsheai, and Rezaei. The obtained results show that Fouladvand has acted correctly in comparing "Waw atfe", "Waw maeyat", and "Waw qasm". Elahi Qomsha'i has done the right thing in comparing "Waw haliyeh", "Waw thamaniyeh" and "Waw qasam". And Rezaei had a correct performance in the comparison of "Wow estenafiyeh", "Waw thamaniyeh" and "Waw qasam".  In general, the translation of Foladvand is more accurate when comparing the types of "Waw".

قرآن کریم، ترجمه­ مهدی الهی قمشه­ای
قرآن کریم، ترجمه­ محمد­علی رضایی اصفهانی
قرآن کریم، ترجمه­ محمد ­مهدی فولادوند
ابن منظور، محمد بن مکرم(1405): «لسان العرب»، بی جا: اول: نشر ادب الحوزة.
ابن هشام، جمال الدین یوسف(1979): «مغنی اللبیب»، بیروت: دار الکتب العلمیة.
ارژنگ، غلامرضا(1381): «دستور زبان فارسی امروز»، بی جا: نشر قطره.
انوری، حسن(1377): «دستور زبان فارسی 2»، بی­جا: انتشارات فاطمی.
بقاعی، ایمان(2003): «معجم الحروف»، بیروت: دار المدار الاسلامی.
پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، مرکز فرهنگ و معارف قرآن(1382): «دایرة المعارف قرآن»، قم: بوستان کتاب.
جرّ، خلیل(1377): «فرهنگ لاروس»، تهران: امیر کبیر.
جواهری، سید محمد حسن(1391): «درسنامه ترجمه: اصول، مبانی و فرایند ترجمه­ قرآن»، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
جیگاره، مینا و فاطمه اجدادی آرانی(1392): «آموزش تشخیص نقش و ترجمه­ حرف "واو" در متون عربی»، نوآوری‌های آموزشی بهار، ش45.
حاجی اسماعیلی، محمدرضا و زهرا قاسم نژاد(1391): «بررسی دیدگاه نحویان و مفسران درباره­ "واو ثمانیة"»، ش 4.
دعاس، احمد عبید(1425): «اعراب القرآن الکریم»، دمشق: دار الفارابی للمعارف.
دقر، عبد الغنی(۱۴۱۰): «معجم القواعد العربیه فی النحو و التصریف»‌، قم‌: منشورات الحمید.
راغب اصفهانی، حسین بن محمد(1375): «المفردات فی غریب القرآن»، بی جا: مرتضوی.
زرکوب، منصوره(1380): «روش نوین فن ترجمه»، تهران: سمت.
سنگری، محمدرضا و همکاران(1382): «زبان و ادبیات فارسی عمومی 1 و 2»، بی­جا: شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران.
شرتونی، رشید(1391): «مبادی العربیة»، قم: اندیشه مولانا.
شرتونی، سعید الخوری(1374)، «أقرب الموارد»، بی جا: دار الأسوة للطباعة و النشر.
شیخلی، بهجت عبدالواحد(1427): «اعراب القرآن الکریم»، بیروت: دار الفکر.
صادقی تهرانی، محمد(1388): «ترجمان فرقان»، قم: شکرانه.
صافی، محمود بن عبدالرحیم(بی­تا): «الجدول فی إعراب القرآن و صرفه و بیانه»، بیروت: دارالرشید.
صفائی، غلامعلی(1386): «بداءة النحو»، قم: مدیریة العامة للحوزة العلمیة.
صفایی، غلامعلی(1387): «ترجمه و شرح مغنی اللبیب»، قم: قدس.
طبرسی، فضل بن حسن(1372)، «مجمع البیان فی تفسیر القرآن»، تهران.
عباس، حسن(1404): «النحو الوافی»، مصر: دارالمعارف.
عظیم پور، عظیم(1383): «اختلاف ترجمه­های قرآن کریم»، تهران: ماهرنگ.
علوان، عبدالله بن ناصح(1437): «اعراب القرآن الکریم»، مصر: دارالصحابة للتراث.
عمرانی، غلامرضا و همکاران(1393): «ادبیات فارسی 2»، بی جا: نشر کتاب­های درسی ایران
غلام، محمد و همکاران(1376): «ادبیات فارسی 1 و2»، بی جا: نشر کتاب­های درسی ایران.
فردوسی، ابوالقاسم(1384)، «شاهنامه»، تهران: هرمن
قرشی بنایی، علی اکبر(1412): «قاموس قرآن»، تهران: دارالکتب الإسلامیة.
قلیزاده، حیدر(1380): «مشکلات ساختاری ترجمه­ قرآن کریم»، تبریز: مؤسسه­ تحقیقاتی علوم اسلامی- انسانی.
کرباسی، محمد جعفر(1422): «اعراب القرآن»، بیروت: دار و مکتبة الهلال.
لاجوردی، عدنان(1385): «نحو عربی (2) به ویراستاری نوروز امینی»، تهران: دانشکده­ مجازی علوم حدیث.
مرامی، جلال و فاطمه بیگلری(1394): «بررسی واو به عنوان یک شاخص سبکی و پدیده­ معنی ساز میان جمله­ علت و عامل آن در قرآن کریم»، مجله پژوهش­های ترجمه در زبان و ادبیات، ش13، ص65-96.
معروف، یحیی(1380): «فن ترجمه»، تهران: سمت.
مکارم شیرازی، ناصر(1374)، «تفسیر نمونه»، دارالکتب الاسلامیه، تهران.
ناظمیان، رضا(1386): «فن ترجمه (عربی- فارسی)»، تهران: انتشارات دانشگاه پیام نور.
نجار، علی(1381): «اصول و مبانی ترجمه­ قرآن»، قم: کتاب مبین.
نجفی، محمد حسن(بی­تا): «جواهر الکلام»، بی جا: دار إحیاء التراث العربی.

  • تاریخ دریافت 04 اسفند 1400
  • تاریخ بازنگری 23 خرداد 1401
  • تاریخ پذیرش 20 تیر 1401
  • تاریخ انتشار 01 آبان 1401