مطالعات تفسیر تطبیقی

مطالعات تفسیر تطبیقی

تحلیل انتقادی دیدگاه قرآنیان شبه قاره درباره معجزه با تکیه بر تفاسیر فریقین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانش آموخته دکتری رشته تفسیر تطبیقی، دانشگاه قم، قم، ایران
چکیده
اعتقاد به وجود معجزه از اصول پذیرفته شده بیشتر مسلمانان است و بسیاری از آیات و روایات نیز به این مسئله اشاره دارد، با این وجود برخی از قرآنیان شبه قاره هند، این امر را انکار کرده‏‏اند. قرآن بسندگان در این باره به دو فرقه تقسیم شده‏‏اند. گروهی معجزات مربوط به قبل از پیامبر؟ص؟ را می‏‏پذیرند و فرقه دیگر وجود معجزات را به دلیل تعارض با قوانین طبیعت انکار کرده‏‏اند. فرقه اخیر برای اثبات ادعای خویش به برخی از آیات قرآن رجوع کرده و تفسیر آن را بر معانی مجازی و تأویل حمل کرده و آن را برخلاف قوانین طبیعت دانسته‏‏ است که آن آیات عبارتند از: 1. آیه انشقاق ماه. 2. آیات ولادت حضرت عیسی؟ع؟ و سخن گفتن وی در گهواره. 3. آیات متمثل شدن فرشته بر حضرت مریم ؟عها؟ و مهیا شدن غذای بهشتی برای ایشان. حاصل بررسی آراء قرآنیان عبارتند از: 1. در انشقاق ماه، واژه «آیه» در آیه دوم سوره قمر اشاره به معجزه انشقاق قمر دارد و تعبیر به «مستمر» اشاره به این است که آن‏‏ها معجزات مکررى از پیامبر اسلام؟ص؟ دیده بودند که شق القمر ادامه آن بود. 2. خداوند حضرت عیسی؟ع؟ را به مادرش نسبت می‏‏دهد که این نشان از نداشتن پدر دارد و همچنین صحبت کردن ایشان در گهواره معجزه به شمار می‏‏رود. 3. در آیه 37 سوره آل‏‏عمران واژه «رِزقاً» بدون الف و لام آورده شده و این اشاره به این است که رزق نام برده، طعام معهود در بین مردم نبوده است و معجزه برای حضرت مریم؟عها؟ است. تحقیق پیش‏‏رو بر آن شده تا آراء قرآنیان شبه قاره را با روش توصیفی- انتقادی، با تکیه بر اقوال دانشمندان فریقین مورد ارزیابی قرار دهد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

A Critical Analysis of the Subcontinent's Qur'anists' Perspective on Miracles Based on the Interpretations of the Two Schools of Thought

نویسنده English

babollah mohamadi
Ph.D. in Comparative Qur’anic exegesis, University of Qom, Lecturer, Farhangian University, Tehran, Iran
چکیده English

Belief in the existence of miracles is one of the accepted principles by most Muslims, and many verses and hadith narrations also refer to this issue, however, some Qur’anists of the Indian subcontinent have denied this. The Qur'anists have been classified into two groups in this regard. One group accepts the miracles related to the period before the Prophet (PBUH) and the other group has denied the existence of miracles due to its conflict with the laws of nature. The latter group referred to some verses of the Qur'an to establish its claim and interpreted it based on metaphorical meanings and allegorical interpretation and considered it to be against the laws of nature. The verses include: 1. Verse on the splitting of the moon. 2. Verses on the birth of Jesus (PBUH) and his speech in the cradle. 3. The verses of the angel appearing to Maryam (PBUH) and the preparation of heavenly food for her.
The findings after examining the opinions of the Qur’anists are: 1. On the splitting of the moon, the word "Ayah”in the second verse of Surah Qamar [Qur’an 54] refers to the miracle of the splitting of the moon, and the interpretation "Mustamir”refers to the incessant miracles of the Prophet of Islam (PBUHH), in which the splitting of the moon was its continuation. 2. God affiliates Jesus (PBUH) to his mother, which is a sign of not having a father, and also his speaking in the cradle is considered a miracle. 3. In verse 37 of Surah Al-Imrān [Qur’an 3], the word "provision”is mentioned without a definite article "Alif”and "Lam", and this is an indication that the mentioned provision was not common food among people, and it was simply a miracle for Lady Maryam (PBUH). The present research aims to evaluate the opinions of the Qur’anists of the subcontinent using a descriptive-critical research method, relying on the statements of the scholars of the two schools of thought

کلیدواژه‌ها English

Miracle
Hazrat Maryam
Hazrat Isa
Subcontinent's Qur'anists
Sir Seyyed Ahmad Khan
Ghulam Ahmed Perwez
قرآن کریم.
نهج البلاغه، ترجمه دشتی.
احمد خان، سر سید، (1334): «تفسیر القرآن و هوالهدی و الفرقان، ترجمه: سیدمحمدتقی فخر‌داعی‌گیلانی»، تهران، نشر آفتاب.
ابن بابویه(صدوق)، (1385): «علل الشرایع»، نجف، نشر مکتب الحیدریه.
ابن‌تیمیه، احمدبن عبدالحلیم، (بی‏‏تا): «کتب و رسائل و فتاوی ابن تیمیه»، مکتبه ابن تیمیه.
ابن حجر هیتمی، احمد بن محمد، (1377): «الفتوای الحدیثیه»، قاهره، دار الفکر.
ابن‌فارس، ابوالحسن، (1404ق)، «معجم مقاییس اللغه»، قم، مکتب الاعلام الاسلامی.
آرمسترانگ، کارن(1383ش)، «زندگانی پیامبر اسلام؟ص؟»، ترجمه کیانوش حشمتی، تهران، انتشارات حکمت.
آقایی، سید علی، (1389): «قرآن بسندگی و انکار حجیت حدیث، بررسی خواستگاه و‌اندیشه‌های اهل قرآن/ قرآنیون»، معرفت اسلامی، سال اول، شماره سوم.
الهی بخش، خادم حسین، (2000م)، «القرآنیون و شبهاتهم حول السنه»، طائف: مکتبه الصدیق للنشر و التوزیع.
پرویز، غلام احمد، (2018): «تبویب القرآن»، لاهور، طلوع اسلام.
پرویز، غلام احمد، (1965م): «قرآنی فیصلی»، کراچی، مکتبه سعید ناظم آباد.
پرویز، غلام احمد، «بی‏‏تا»، «معارف القرآن»، دوست ایسوسی ایتس، لاهور.
پرویز، غلام احمد: (2002م): «معراج انسانیت»، چاپ هفتم، لاهور.
جیراج‌پوری، محمداسلم، (1934م)، «تعلیمات القرآن»، دهلی، بی‏‏نا.
چراغ پور، هادی، (1397)، «بررسی و تبیین فلسفی معجزه از منظر ابن شسنا»، سخن جامعه، شماره 18.
چکرالوی، عبدالله، (بی‌تا): «برهان الفرقان علی صلاه القرآن»، پنجاب، مطبعه پنجاب سیالکوت.
حویزى، عبدعلى‌بن‌جمعه‏، (1415ق)، «تفسیر نور الثقلین»‏، قم، اسماعیلیان.
حیدری، داود، (1391)، «نقد و بررسی دیدگاه بولتمان درباره معجزه»، آموزه‌های فلسفه اسلامی، شماره 10.
دست رنج، فاطمه، (1400): «بررسی تطبیقی حوزه معنایی معجزه در قرآن و عهدین»، مطالعات تفسیر تطبیقی، شماره 13.
رشید رضا، محمد، (1990): «تفسیر القرآن الحکیم الشهیر بتفسیر المنار»، مصر، الهیه المصریه العامه للکتاب.
راغب‌اصفهانى، حسین‌بن‌محمد، (1412ق): «مفردات ألفاظ القرآن»، بیروت‏، دارالقلم‏‏.
راوندی، قطب الدین، (1409): «الخرائج والجرائح»، تهران، موسسه امام المهدی.
رضوی، سید مجتبی اختر، رضایی اصفهانی، محمدعلی(1402): «آسیب‌شناسی تفسیر علمی قرآن در شبه‌قاره هند»، قرآن و علم، 17(32)، 325-352. doi: 10.22034/qve.2023.8477
زحیلی، وهبه‌بن‌مصطفی، (1411ق)، «التفسیر المنیر فی‏ العقیده و الشریعه والمنهج»، دمشق، دارالفکر.
زمخشرى، محمودبن‌عمر، (1407ق): «الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل و عیون الأقاویل فى وجوه التأویل»‏، بیروت، دارالکتاب العربی.
عبدالله، علوی‌مهر، حسین، مرادخانی، احمد(1402): «آسیب‌شناسی تفاسیر علمی بنگلادش»، قرآن و علم، 17(32)، 353-374. doi: 10.22034/qve.2023.8492
علامه حلی، ابو منصور، (1383): «کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد»، تهران، دارالعلم. 
عیاشی، محمد بن مسعود، (1380): «تفسیر العیاشی»، مکتب العلمیه الاسلامیه، تهران.
فخررازى، محمدبن‌عمر، (1420ق): «التفسیر الکبیر»، بیروت، داراحیاء التراث العربى‏.
قدردان ملکی، محمد حسن(1381): معجزه در قلمرو دین، قم: بوستان کتاب.
قرشی، علی‌اکبر، (1377)، «تفسیر احسن‌الحدیث‌»، تهران‌، بنیاد بعثت‌.
قطب الدین رازی، محمد بن محمد، (1375)، «الاشارات و التنبیهات شرح االشارات و التنبیهات»، قم، نشرالبلاغه.
قمی، علی‌ بن ‌ابراهیم، (1363)، «تفسیر القمی»، قم، دارالکتاب.
ساواری، ام(1361ش)، «محمد ستاره‏‏ای که در مکه درخشید»، ترجمه عنایت اله شکیبا پور، تهران، انتشارات فرخی.
سیوطی، جلال الدین، (1404ق)، «الدر المنثور فى التفسیر بالماثور»، قم، کتابخانه عمومى حضرت آیت‌الله العظمى مرعشى نجفى(ره).
شاهد، رئیس‌اعظم، (1398)، «قرآن پژوهی در شبه قاره هند»، چاپ دوم، قم، مرکز بین‌المللی ترجمه و نشر المصطفی.
شبر، عبداله، (1407ق)، «الجوهر ثمین»، کویت، شرکه مکتبه الالفین.
شیمل، آنه ماری(1383ش)، «محمد رسول خدا»، ترجمه حسن لاهوتی، چاپ اول، تهران، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
طباطبایی، محمدحسین، (1372)، «قرآن در اسلام»، تهران، دارالکتب الاسلامیه.
طبرسی، فضل ‌بن‌ حسن‌، (1372)، «مجمع‌ البیان لعلوم القرآن»، تهران، المکتبه العلمیه الاسلامیه.
طبری، محمد بن جریر، (1411)، «جامع البیان فى تفسیر القرآن»‏، لبنان، دارالمعرفه.
طوسی، محمد بن حسن، (1404)، «امالی»، تهران، دارالکتب الاسلامیه.
کلینى، محمد بن ‌یعقوب‏، (1407ق)، «الکافی»، تحقیق: على‏‏اکبر غفارى و محمد آخوندى، تهران‏‏، دارالکتب الإسلامیه.
گئورگیو، ویرژیل(1343ش)، «پیامبری که از نو باید شناخت»، ترجمه مهرداد صمدی، چاپ اول، تهران، انتشارات دریا.
گلی، مهرناز، (1394)، «نقد و بررسی دیگاه احمد خان هندی درباره معجزه»، نشریه مطالعات شبه قاره.
گنابادی، سلطان محمد، (1408ق)، «تفسیر بیان السعاده فی مقام العباده»‏، بیروت، بی‏‏نا.
ماتریدی، ابومنصور، (1404)، «تفسیر الماتریدى‏»، مطبعه الرشاد، بغداد.
مجلسی، محمّدباقر، (1403ق)، بحارالانوار، بیروت، مؤسّسه الوفاء.
مراغی، احمد بن ‌مصطفى، (بی‌تا)، «تفسیر المراغی»، بیروت، داراحیاءالتراثالعربى.
مصلح چوکامی، فاطمه، (1401)، «بررسی تطبیقی دیدگاه علامه طباطبائی و دیوید هیوم در باب معجزه»، پژوهش و مطالعات اسلامی، شماره 40).
مکارم‌شیرازی، ناصر و همکاران، (1374)، «تفسیر نمونه»‌، تهران‌، دار الکتب الإسلامیه.
میمنه، حیدر علی، (1387)، «معجزه در نگاه متکلمان مسلمان و یهود»، آینه معرفت، شماره 15.
لوبون، گوستاو(1364ش)، «تمدن اسلام و عرب»، ترجمه سید هاشم حسینی، قم، کتاب فروشی اسلامیه.
واحدی، علی‌بن‌احمد، (1419ق)، «اسباب النزول»، بیروت، دارالکتب العلمیه.
همدانی، محمد حسینی، (1380)، «انوار درخشان در تفسیر قرآن»، تهران، انتشارات لطفی

  • تاریخ دریافت 22 مهر 1402
  • تاریخ بازنگری 29 بهمن 1402
  • تاریخ پذیرش 22 دی 1402
  • تاریخ انتشار 01 دی 1402